Hegoak-ek indarkeria matxistaren biktima diren ia 10.000 emakumeri lagundu die Araban 1991tik

Hegoak-ek indarkeria matxistaren biktima diren ia 10.000 emakumeri lagundu die Araban 1991tik. Arabako Foru Aldundiaren arreta psikologiko espezializatuko zerbitzuak 35 urte bete ditu aurten. Lehen urtean 24 emakume artatu zituen; 2025ean, berriz, 1.375 biktimari eman zien laguntza psikologikoa, emakumeei eta haien seme-alabei, eta horietatik 600 lehen aldiz joan ziren zerbitzura.

Urteurrena dela eta, Aldundiak azaroaren 17an jardunaldi tekniko bat antolatu du Vitoria-Gasteizko Europa jauregian, Indarkeria matxistari buruzko elkarrizketak, 35 urte geroago izenburupean. Topaketak zerbitzuaren bilakaera aztertuko du, eta emakumeen suspertze-prozesuetan laguntzeko etorkizuneko erronkei helduko die.

24 emakumerekin hasi zen zerbitzua

Hegoak 1991n sortu zuten Arabako Foru Aldundiak, Vitoria-Gasteizko Udalak eta Emakundek. Garai hartan, indarkeria matxista jasandako emakumeei laguntza psikologiko espezializatua eskaintzen zieten Estatuko lehen programetako bat izan zen. Ordutik, emakume askori lagundu die indarkeriarik gabeko bizi-proiektuak berreskuratzeko eta berreraikitzeko bidean.

Hiru hamarkada eta erdiotan, zerbitzuak arreta-esparrua zabaldu du, biktimen eta haien seme-alaben behar aldakorrei erantzuteko. Gizarte Ongizaterako Foru Erakundearen (GOFE) zuzendaritzapean, arreta soziojuridikoa, seme-alabentzako laguntza eta indarkeria erabiltzen duten gizonentzako esku-hartze programak gehitu zaizkio. Aurrez aurreko arreta Arabako hainbat eremutara ere hedatu da, lurraldeko udalerrietako bizilagunek baliabide espezializatuak eskuratzeko aukera izan dezaten.

2018an hartu zuen Hegoak izena, eta 2025ean instalazio berriak estreinatu zituen, artatutako pertsonei eskaintzen zaien arreta hobetzeko.

1.375 biktima artatu zituzten 2025ean

Iazko jardueraren datuek erakusten dute zerbitzuak gaur egun duen garrantzia. Laguntza psikologikoa 1.375 biktimak jaso zuten, emakumeak eta seme-alabak kontuan hartuta; haietako 600 lehen aldiz iritsi ziren Hegoak-era. Horrez gain, zerbitzu soziojuridikoak 400 emakumeri eman zien arreta, eta 52 gizonek parte hartu zuten erasotzaileentzako esku-hartze programan.

Zifra horiek zerbitzuaren jarduera adierazten dute, ez Arabako indarkeria matxistaren kasu guztien kopurua. Hala ere, laguntza espezializatuaren beharra agerian uzten dute, baita arreta psikologikoa, aholkularitza eta erakundeen arteko koordinazioa uztartzearen garrantzia ere.

Esperientziak eta erronkak, Europa jauregian

Azaroaren 17ko jardunaldian bi mahai-inguru egingo dira. Lehenengoan, 35 urte suspertze-prozesuetan laguntzen izenekoan, Cristina Guerricaechevarria eta Beatriz Iñiguez Hegoak-eko arduradun eta psikologoek eta Amaia Bóveda GOFEko talde teknikoko psikologoak parte hartuko dute. Zerbitzuaren bilakaeraz, indarkeria matxistaren adierazpideez eta emakumeen eta haien seme-alaben arretarako beharrez arituko dira.

Bigarren mahaia Erantzun bateratuak eraikitzen izango da, eta justiziaren, osasunaren, Ertzaintzaren, Emakunderen eta GOFEren ordezkariak bilduko ditu. Erakundeen arteko koordinazioa eta emakumeen suspertze-prozesuetarako erantzun publikoa nola hobetu aztertuko dute.

Topaketan bi ikus-entzunezko ere proiektatuko dituzte. Lehenengoan, Hegoak-ek artatutako emakumeek eta haiekin lan egin duten profesionalek beren esperientziak kontatuko dituzte; bigarrenean, zerbitzuaren sorrera eta bilakaera azalduko dituzte programa abian jartzen lagundu zuten profesionalek.